సాధారణంగా దంపతులను దీవించేటప్పుడు చిలుకాగోరింకల్లా కలకాలం వర్ధిల్లమని దీవిస్తారు. అలా ఎందుకు దీవిస్తారు, ఈ ధర్మ సందేహం నాది కాదు, మా వూరి అయ్యగారు ఒక వ్రతం చేయించే ముందు మా మెదడుకు కొంత మేత వేద్దామని అడిగిన ప్రశ్న ఇది. ఇక ఆశ్చర్యం నా వంతయింది, ఎందుకంటే ఇంతవరకు నాకెప్పుడూ రాలేదీ సందేహం, అలా అని వివరణ తెలుసా అంటే ఊహు, అదికూడా తెలియదాయె. మనం ఎన్నో పదాలు, జాతీయాలు వింటూ వాడుతూ ఉంటాం, కొన్నింటిని మూఢంగా అర్దం తెలియకుండా వాడేస్తుంటాం, అందులో చిలుకా గోరింక కూడా ఒకటి.
ఇక చిలుకా గోరింకల విషయానికొస్తే చిలకేమొ పచ్చగా ఉంటుంది, కోయిల నలుపు రంగులో నిగనిగలాడుతూ ఉంటుంది. రెంటికీ పొంతనే లేదాయె, ఈ రెంటికి మధ్య సంబంధం ఎంత ఆలొచించినా నా మట్టి బుర్రకు స్ఫురించనేలేదు. దానికొక కారణంకూడా లేకపోలెదు, ఈ సినిమాలు కూడా మనల్ని తప్పు దారి పట్టించేసాయి. కోటయ్యగారు ఒక అడుగు ముందుకేసి ఏకంగా ఒక సినిమా తీసేసి నందిని కూడా సాధించారు. పాటల్లోనూ, మాటల్లోనూ ఏదో ఈ రెండూ ఒకదాన్ని విడిచి మరొకటి ఉండలేవేమో అన్న రీతిన చిత్రీకరించారు.
చివరికి తెలిసిందేమయ్యా అంటే చిలుకకు ఒక లక్షణం ఉంది, తన జత చిలుక తనకు దూరమైనప్పుడు ఒంటరిగానే బతుకుతుంది గానీ మరొక చిలుకను తోడు తెచ్చుకోదు, ఇంకో చిలుక వూసెత్తదు. ఇదే లక్షణం గోరింక జాతికి కూడా ఉందట. భార్యా భర్తలు కూడా కలకాలం ఒకరిమీదే పూర్తి మనస్సు నిమగ్నం చేసుకోవాలనీ, ఒకరికికోసం మరొకరు తమ జీవితాన్ని అంకితం చేసుకోవాలనే ఒక దృక్పథాన్ని మనకు అందచెయ్యాలనే ఉద్దేశ్యంతో భార్యాభర్తల్ని కూడా కలకాలం చిలకల్లా, గోరింకల్లా ఒకరికోసం మరొకరన్న రీతిన నడుచుకోమని అలా దీవిస్తారట. ప్రాశ్చాత్య సంస్కృతికి దగ్గరవుతున్న నవీన సాంఘీక సమాజానికి ఈ జాతీయం ఒక హ్రాస్యస్పదం కూడా కావచ్చు.
Monday, 30 June 2014
Sunday, 29 June 2014
శాలువా చేసుకున్న పాపమేమి బావా
విందుగాడు మా బావ. వాడికి తెలుగు మీద నాకు మించిన వెర్రి ఉంది. తెలుగు సాహిత్యం మీద, మన పురాణాలమీద చిత్ర విచిత్రమైన సందేహాలు కొకల్లలుగా వస్తుంటాయి. వాటిలో ఒకటి 'దుశ్శాలువ సందేహం'.
ఒకరోజు వాడు నాకు టెలిఫోన్ చేసి ఇలా అడిగాడు. 'బావా సాధారణంగా మనం 'దు ' అనే అక్షరాన్ని చెడుకు సంకేతంగా వాడుతాం కదా మరి ఎవరినైన సత్కరించేటప్పుడు దుశ్శాలువాతో సత్కరించారు అంటారే? శాలువా చేసుకున్న పాపమేమి బావా? ' అని.
నేను నలుగురైదుగురు ఉద్దండులైన పండితులనడిగి తెలుసుకున్న ఒక కథ వాడికి వినిపించి వాడి నోటికి ఆ నాటికి కళ్ళెం పడిపించా. అదే కథని ఇక్కడ పంచుకుంటున్నా.
శాలువా సంస్కారం భారతీయులకు కాశ్మీర దేశం నుండి దిగుమతి అయ్యింది. పూర్వం కాశ్మీర పండితులంటే మంచి విలువ ఉండేది, వారిని రెండు దుస్తులతో సత్కరించే అచారం ఉండేది. కాశ్మీరీ భాషలో రెండుని 'దు ' అంటారట(బహుశా సంసృతపు ద్వ మాతృపదం కావచ్చు) , శాలువా అంటె ఇక సరే సరి. రెండు దుస్తులతో సత్కరించడాన్ని దుశ్శాలువా అనడం పరిపాటి అయిపోయింది.
ఒకరోజు వాడు నాకు టెలిఫోన్ చేసి ఇలా అడిగాడు. 'బావా సాధారణంగా మనం 'దు ' అనే అక్షరాన్ని చెడుకు సంకేతంగా వాడుతాం కదా మరి ఎవరినైన సత్కరించేటప్పుడు దుశ్శాలువాతో సత్కరించారు అంటారే? శాలువా చేసుకున్న పాపమేమి బావా? ' అని.
నేను నలుగురైదుగురు ఉద్దండులైన పండితులనడిగి తెలుసుకున్న ఒక కథ వాడికి వినిపించి వాడి నోటికి ఆ నాటికి కళ్ళెం పడిపించా. అదే కథని ఇక్కడ పంచుకుంటున్నా.
శాలువా సంస్కారం భారతీయులకు కాశ్మీర దేశం నుండి దిగుమతి అయ్యింది. పూర్వం కాశ్మీర పండితులంటే మంచి విలువ ఉండేది, వారిని రెండు దుస్తులతో సత్కరించే అచారం ఉండేది. కాశ్మీరీ భాషలో రెండుని 'దు ' అంటారట(బహుశా సంసృతపు ద్వ మాతృపదం కావచ్చు) , శాలువా అంటె ఇక సరే సరి. రెండు దుస్తులతో సత్కరించడాన్ని దుశ్శాలువా అనడం పరిపాటి అయిపోయింది.
Saturday, 28 June 2014
తటల సమర్ధన
శీర్షిక వింతగా ఉంది కదూ. నిన్న శుక్రవారం కదా మా ఉద్యోగుల మాటా బంతీ జరిగినప్పుడు ఒక మరాఠా ఆవిడకు తమిళులంటే మా చెడ్డ కోపమనీ, వాళ్ళు ఎప్పుడూ తమిళంలో మాట్లాడుకుంటారనీ, సాంబారు తింటారని అన్నీ వింత వింతగా చెబుతూ ఉంది. ఏదో నేనున్నాని తెలుగు వారిగురించి వింతగా చెఉప్పలేదేమో అనిపించింది నాకు. ఇంతలో తనదొక ధర్మ సందేహం. మీ దక్షినాది వారంత ఎందుకు త ని tha అని రాస్తారు అని. నాకైతే మా చెడ్డ కోపం వచ్చింది. ఎప్పుడు చూసినా దక్షినాది వారు, వాళ్ళ భాష, వాళ్ళ తిండి, ఇంకో యావే లేదాయె.
ఇంతకీ వాదనకొస్తే లత, లలిత, సంగీత వంటి పేర్లలో మనం ఎక్కువగా tha వాడుతాం. ఉత్తరాదీయులు ta వాడుతారు. మీకెందుకు H అంటే అంత మక్కువ వ్యంగ్యంగా అడిగింది, క్రిందటి 'హెచ్చు ' వాదనను గుర్తు చేస్తూ. నేనేమీ ఊరకే ఉండకుండా ఇంక నా వాదనను అందుకున్నాను. వాళ్ళెందుకు అలా ta వాడుతారు, మరి 'త ' ని ఎలా వ్రాస్తారని అడిగితే ఆంగ్ల భాషలో రెండు లేవు కాబట్టి రెంటికీ ఒహటే వాడినా తప్పు లేదుట. నాకు భల్లున నవ్వొచ్చేసింది. కొంచెం ప్రాంతీయవాదన ప్రక్కన పెట్టి ఆలోచించమని నాకు తోచిన వాదనతో సమర్దించాను tha ప్రయోగాన్ని. భారతీయ భాషల్లో త, థ, ట మరియు ఠ అని నాలుగు అక్షరాలు ఉన్నాయి. అదే ఆంగ్ల భాషలో ta, tha అని రెండు అక్షరాలే ఉన్నాయి. కాబట్టి ఒకవేళ రెంటికీ ఒకే అక్షరం వాడాల్సి వచ్చినప్పుడు రెండు తరచుగా వాడే అక్షరాలని ఒకే అక్షరంతో సూచించడం కన్నా రెండు వేరు వేరు అక్షరాలతో ఉపయోగించడం సులువు కదా అని. మరి ఠ ని ఎలా వ్రాస్తారు, థ ని ఎలా రాసారు. త, థ, ఠ మూదింటికీ tha వాడటం ఏమి న్యాయం, థ కి ta వాడతారా మరి అంటు వ్యంగ్యస్త్రాలని అందుకుంది. నాకు ఏనుగు లక్షమణ కవి తెనిగించిన ఒక సుభాషితం గుర్తొచ్చి చల్లగా అక్కడినుండి జారుకున్నాను.
తివిరి యిసుమున తైలంబు దీయవచ్చు
దవిలి మృగతృష్ణ లో నీరు ద్రావవచ్చు
తిరిగి కుందేటి కొమ్ము సాధింపవచ్చు
చేరి మూర్ఖుల మనసు రంజింపరాదు
ఇంతకీ వాదనకొస్తే లత, లలిత, సంగీత వంటి పేర్లలో మనం ఎక్కువగా tha వాడుతాం. ఉత్తరాదీయులు ta వాడుతారు. మీకెందుకు H అంటే అంత మక్కువ వ్యంగ్యంగా అడిగింది, క్రిందటి 'హెచ్చు ' వాదనను గుర్తు చేస్తూ. నేనేమీ ఊరకే ఉండకుండా ఇంక నా వాదనను అందుకున్నాను. వాళ్ళెందుకు అలా ta వాడుతారు, మరి 'త ' ని ఎలా వ్రాస్తారని అడిగితే ఆంగ్ల భాషలో రెండు లేవు కాబట్టి రెంటికీ ఒహటే వాడినా తప్పు లేదుట. నాకు భల్లున నవ్వొచ్చేసింది. కొంచెం ప్రాంతీయవాదన ప్రక్కన పెట్టి ఆలోచించమని నాకు తోచిన వాదనతో సమర్దించాను tha ప్రయోగాన్ని. భారతీయ భాషల్లో త, థ, ట మరియు ఠ అని నాలుగు అక్షరాలు ఉన్నాయి. అదే ఆంగ్ల భాషలో ta, tha అని రెండు అక్షరాలే ఉన్నాయి. కాబట్టి ఒకవేళ రెంటికీ ఒకే అక్షరం వాడాల్సి వచ్చినప్పుడు రెండు తరచుగా వాడే అక్షరాలని ఒకే అక్షరంతో సూచించడం కన్నా రెండు వేరు వేరు అక్షరాలతో ఉపయోగించడం సులువు కదా అని. మరి ఠ ని ఎలా వ్రాస్తారు, థ ని ఎలా రాసారు. త, థ, ఠ మూదింటికీ tha వాడటం ఏమి న్యాయం, థ కి ta వాడతారా మరి అంటు వ్యంగ్యస్త్రాలని అందుకుంది. నాకు ఏనుగు లక్షమణ కవి తెనిగించిన ఒక సుభాషితం గుర్తొచ్చి చల్లగా అక్కడినుండి జారుకున్నాను.
తివిరి యిసుమున తైలంబు దీయవచ్చు
దవిలి మృగతృష్ణ లో నీరు ద్రావవచ్చు
తిరిగి కుందేటి కొమ్ము సాధింపవచ్చు
చేరి మూర్ఖుల మనసు రంజింపరాదు
Subscribe to:
Comments (Atom)